W tym przypadku majątek przejmie gmina lub Skarb Państwa. Przepisy mówią jasno
W Polsce brak testamentu nie oznacza pełnej dowolności w dysponowaniu majątkiem. Prawo spadkowe jasno określa, kto dziedziczy ustawowo, a kolejne grupy spadkobierców są ściśle uporządkowane. Warto poznać zasady dziedziczenia, aby uniknąć sytuacji, w której majątek trafia do gminy lub Skarbu Państwa.
Spadek bez testamentu
Jeśli zmarły nie pozostawił testamentu, cały proces dziedziczenia koncentruje się najpierw na najbliższej rodzinie. Małżonek i dzieci dziedziczą po równo, przy czym udział małżonka nie może spaść poniżej jednej czwartej spadku.
W przypadku śmierci dziecka jego część przypada potomkom, co pozwala majątkowi schodzić możliwie najbliżej biologicznej linii spadkodawcy. Ten etap dziedziczenia jest przewidywalny i rzadko budzi spory.
Zobacz więcej: Prawa jazdy do wymiany. 15 mln Polaków czeka wizyta w urzędzie, padła data
Drugi krąg dziedziczenia
Gdy zmarły nie miał dzieci, majątek przechodzi do rodziców, rodzeństwa i ich potomków. Udział małżonka zwykle wynosi połowę masy spadkowej.
Jeśli rodzic nie żyje, jego część trafia do brata lub siostry zmarłego, a następnie do siostrzeńców i bratanków. Prawo przewiduje również sytuację, w której cały majątek dziedziczy małżonek, gdy nie ma żadnych innych spadkobierców ustawowych (dzieci, rodziców, rodzeństwa ani ich zstępnych).
Zobacz więcej: ABW zatrzymała obywatela Białorusi. Jest podejrzany o szpiegostwo
Nowe zasady po nowelizacji z 2023 roku
Od listopada 2023 roku prawo spadkowe zostało uproszczone. Trzecia grupa spadkobierców została ograniczona do dziadków oraz ich najbliższych zstępnych – wujków, ciotek i kuzynów.
Dalsi krewni i niższe pokolenia wyłączono z dziedziczenia ustawowego. Reforma znacząco skróciła postępowania spadkowe i wyeliminowała konieczność poszukiwania odległych krewnych, którzy często nie mieli kontaktu ze spadkodawcą od dziesięcioleci.
Kiedy majątek trafia do gminy lub Skarbu Państwa?
Spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania, gdy zmarły nie pozostawił małżonka, dzieci, rodziców, rodzeństwa ani kuzynów. Jeśli nie można ustalić miejsca zamieszkania, masę spadkową przejmuje Skarb Państwa.
Publiczny spadkobierca dziedziczy z dobrodziejstwem inwentarza, co oznacza, że odpowiada za długi tylko do wysokości aktywów spadku. W praktyce takie sytuacje najczęściej dotyczą mieszkań lub gruntów po osobach samotnych, których rodziny wygasły.
