Niebywałe, co się dzieje na Bałtyku. Takiej sytuacji nie było od 140 lat

Poziom wód w Morzu Bałtyckim jest najniższy od 40 lat. Przyczyną tego zjawiska jest układ baryczny, który „wypompowuje” wodę ze zbiornika.

Rekordowo niski poziom Bałtyku

Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk (IOPAN) poinformował, że na początku lutego poziom wód Bałtyku znacznie się obniżył. Średnie wartości są obecnie prawie 67 cm poniżej wieloletniej normy. To ubytek rzędu 275 km³ w skali całego morza. Na początku 2026 roku możemy więc zaobserwować najniższy poziom Bałtyku od 1886 roku, kiedy to rozpoczęto regularne obserwacje.

Dlaczego poziom wód spada?

Jak przekazał Dr Daniel Rak z IOPAN spadek poziomu wód jest spowodowany stabilną sytuacją baryczną. Przez ostatnie tygodnie w rejonie Bałtyku nieprzerwanie występował bowiem rozległy, silny niż. Towarzyszy temu zjawisku stał i intensywny wiatr ze wschodu.

W efekcie tworzy się cyrkulacja, działająca niczym gigantyczna pompa. Wypycha one wodę z morza przez cieśniny w Danii:

• Belt oraz
• Sund.

Konsekwencją tego mechanizmu jest drastyczny spadek poziomu morza w całym jego basenie.

Zagrożenie dla żeglugi

Obniżony poziom wód Bałtyku stanowi znaczne niebezpieczeństwo dla żeglugi. Z powodu zmniejszonych głębokości tranzytowych zapas głębokości pod stępką statków jest mniejszy. Może to być szczególnie uciążliwe w okolicach portów.

Z kolei innym problemem jest zwiększone ryzyko zejścia jednostek z toru rejsu, z powodu silnego wiatru. Wymaga to więc szczególnej ostrożności ze strony kapitanów i służb morskich. Warto zaznaczyć, że oprócz wiatrów, załoga musi zwracać uwagę także na odsłonięte mielizny oraz kamieniste wypłycenia.

Co to IOPAN?

IOPAN to kluczowa polska placówka naukowa z siedzibą w Sopocie, która zajmuje się kompleksowym badaniem środowiska morskiego. Chodzi więc w szczególności o okolice Morza Bałtyckiego oraz obszary polarne, czyli Arktykę.

Naukowcy z IOPAN prowadzą zaawansowane badania z zakresu fizyki, chemii, biologii i ekologii morza, m.in. za pomocą statku Oceania. Celem ich prac jest głębokie zrozumienie procesów zachodzących w oceanach, co ma kluczowe znaczenie dla oceny zmian klimatycznych i ochrony morskich ekosystemów.