Kluczowe zmiany w dziedziczeniu. Te osoby nie „dostaną” mieszkania po zmarłych bliskich

Jak wynika z wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów, pojawił się projekt ustawy, który może realnie wpłynąć na zasady „dziedziczenia” najmu mieszkań komunalnych. Wynika z niego, że jeśli dochód spadkobiercy jest wysoki bądź posiada on inną nieruchomość, nie odziedziczy prawa do dalszego wynajmowania ww. mieszkania.

Zmiany w zasadach dziedziczenia praw do najmu mieszkań komunalnych

W połowie lipca 2025 roku wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski w trakcie posiedzenia Senatu wyjaśnił, że rozpoczęto prace nad projektem ustawy, która ma wpłynąć na stosunek dziedziczenia najmu lokalu komunalnego po śmierci jego najemcy. Powiedział, że znaczną rolę odgrywałyby tu dochody spadkobiercy oraz posiadane przez niego nieruchomości.

W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawił się projekt ws. zmiany ustawy dotyczącej ochrony praw lokatorów, mieszkaniowym gminnym zapasie, a także nowelizacji Kodeksu Cywilnego, który może wpłynąć na zasady dziedziczenia warunków wynajmowania mieszkań komunalnych.

Ogromne zmiany w dziedziczeniu najmu lokali komunalnych

Celem zmian i prac nad projektem ustawy wyłączającym stosowanie art. 691 Kodeksu Cywilnego ws. najmu lokali komunalnych była m.in. chęć poprawy możliwości wykorzystania mieszkań. Dotyczy to „osób realnie najbardziej potrzebujących pomocy od gminy oraz wyeliminowania osób, które mogą samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe w oparciu o posiadany majątek”. Pomoże w tym na przykład zrezygnowanie z automatycznego korzystania ze stosunku najmu po śmierci najemcy.

Od lat obowiązują przepisy, które umożliwiały dziedziczenie praw do wynajmowania lokalu komunalnego, bez względu na sytuację materialną. Co za tym idzie, te często nie wracały do gminnego zapasu. Regulacja ustawy wpłynęłaby na to tak, że w chwili śmierci najemcy, umowa wygasa.

W przypadku, gdy jego bliscy będą chcieli kontynuować umowę, będą zobowiązani w terminie 3 miesięcy od śmierci najemcy, do wykazania oświadczenia woli zawarcia umowy najmu mieszkania, razem z deklaracją wskazującą dochód członków rodziny za konkretny okres, a także dokument określający posiadanie tytułu prawnego do innego lokalu bądź domu jednorodzinnego, znajdującego się w tej samej miejscowości bądź jej niedalekiej odległości. 

Z mocy prawa w stosunek najmu wstępują:

• małżonek, który nie jest współnajemcą lokalu;
• dzieci najemcy oraz ich małżonkowie;
• osoba, która przebywała faktycznie w pożyciu z najemcą;
• pozostałe osoby, w stosunku do których najemca posiadał obowiązek alimentacyjny.

W przypadku przekroczenia ustawowo przyjętego średniego miesięcznego dochodu wysokość czynszu będzie ustalana z nowymi zasadami dotyczącymi obliczania wyższego czynszu.

Odmowa zawarcia umowy lub brak odpowiedzi na ofertę spowoduje wygaśnięcie roszczenia o jej zawarcie i będzie wiązało się z koniecznością wyprowadzenia się z lokalu. Ponadto termin na opróżnienie mieszkania wynosi 6 miesięcy od dnia otrzymania oferty.